beelden

'Plintserie' (1967) van de Nederlandse kunstenaar Ger van Elk is een vloersculptuur van beschilderd polyurethaan hardschuim. Het kunstwerk is een organische hoekvorm, bestaand uit twee ongelijke delen.

vloersculptuur

De onderzijde van Plintserie is bedekt met een laag papier en de bovenkant van het werk is beschilderd met verschillende lagen alkydverf die een dikke, gesloten huid vormen. De toplaag van de beschildering bestaat uit twee kleuren, een koel citroengeel en een middengrijs. Over de verf is een dikke, onregelmatige polyurethaan vernislaag aangebracht. 

Eind 2007 verkeerde het kunstwerk in zo’n slechte toestand dat het niet meer tentoongesteld kon worden. Eén punt was afgebroken, er zaten deuken en gaten in het polyurethaan hardschuim, en in de verflagen zaten lacunes en barsten. Ook was de dikke vernislaag in de loop der tijd ernstig verkleurd: de oorspronkelijke koele geel-met-grijze kleurstelling verdween grotendeels onder een onregelmatige, bruine semi-transparante laag. Met de kunstenaar werd overlegd over de verstorende effecten van deze verkleurde laag op de zeggingskracht van het werk.

onderzoek en tests

Onderzoekers van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed analyseerden voorafgaand van de behandeling een aantal monsters van het hardschuim, de verflagen en de vernis. Hieruit werd duidelijk uit welke materialen het object precies opgebouwd was.

Vervolgens zijn in het restauratieatelier verschillende behandelmethoden op dummy’s getest. Restauratoren probeerden een aantal lijmen uit en ontwikkelden een innovatieve vulmethode voor het hardschuim. Na consolidatie van de verflagen en het vullen van de gaten in de polyurethaan drager, begon de zoektocht naar technische mogelijkheden om de sterk verkleurde vernis te verwijderen. Dit was niet eenvoudig, omdat de oplosbaarheid van de vernislaag en die van de onderliggende verflagen dicht bij elkaar lagen. Na een uitgebreide testfase vonden de restauratoren een methode en konden zij de vernislaag verwijderen. 

Tenslotte is 'Plintserie' geretoucheerd. Na de behandeling is de conditie van het werk stabiel, de originele kleurstelling hersteld en ziet het werk er gaaf uit. Het object kan weer tentoongesteld worden.